Gepubliceerd:
In dit artikel:
Tekst:
Fotografie:
Een positieve confrontatie met de werkelijkheid
‘Wat zijn jullie nou eigenlijk van elkaar?’Die vraag krijgen Janneke Baltussen en Joël van Lith van NAAISTREEK om de haverklap. “Soulmates”, is het antwoord volgens Joël. De social designers timmeren vanuit de Nijmeegse hard aan de weg als beeldend kunstenaars, performers, docenten, kostuummakers, producenten...en wat eigenlijk niet?
“Er is constant zoveel aan de hand in de wereld”, zegt Joël. “Daar willen we iets mee. Nee, daar moéten we iets mee.” Combineer dat grote inlevingsvermogen met een kleurrijke fantasie en zeer goede skills aan de tekentafel, en je krijgt NAAISTREEK. Op creatieve wijze laten Janneke en Joël mensen nadenken over controversiële onderwerpen. Soms met een plaksnor, soms schaars gekleed, maar altijd met een goed verhaal.
A match made in heaven
De dynamische dertigers zitten alweer een aantal jaar enorm op hun plek in Nijmegen, maar komen van origine uit Noord-Brabant. “Mijn moeder was de buurvouw van Janneke”, zegt Joël. “Zo kwamen we bij elkaar op de radar.” Maar van een officiële kennismaking was pas sprake tijdens één van Jannekes eerste exposities als beeldend kunstenaar. Janneke: “Ik maakte heel klein werk. Niet echt vullend voor een grote expositieruimte, dus. Toen heb ik Joël erbij geroepen. Zij maakte op dat moment enorme installaties, wist ik. Dat leek me een goede match.” En niets bleek minder waar, want toen ze samen gingen maken sprong inderdaad de vonk over.
“Waarom krijgen wij zoveel reacties op onze tepels en waarom kijkt niemand naar de tepels van personen zonder borsten?”
Dezelfde bloedgroep
Nu, zo’n tien jaar later, worden de namen Janneke en Joël door velen standaard in één adem genoemd. Niet vaak zie je een ondernemersduo dat zó dezelfde bloedgroep heeft. “We zijn zeker niet op alle vlakken hetzelfde”, zegt Janneke. “Maar we begrijpen elkaar wel als geen ander. Ik heb nog nooit een relatie zo intens als deze ervaren. Joël snapt mijn denken.” Wat maakt Janneke dan Janneke en Joël dan Joël? “Jannie is heel secuur en ziet overal waarde in, en Joellie is heel sociaal en houdt het overzicht in de hectiek.”
De ontpreutsing van de nederlandse samenleving
Dat de twee bevorderlijk zijn voor elkaars creativiteit moge duidelijk zijn. Met een indrukwekkend portfolio is NAAISTREEK een graag geziene gast op festivals en evenementen. Dit sprookje begon allemaal met de Tepelflossen-act bij het feest KissKiss in Doornroosje. “We maakten in 2019 een Tepelflos-mobiel”, vertelt Janneke. “Vanuit daar kunnen we altijd en overal met bezoekers Tepelflossen maken.” Deze eigentijdse variant op de tepelkwast uit de Burlesque-wereld werkt als een unieke conversation starter en is een dappere poging tot het ‘ontpreutsen’ van de Nederlandse samenleving.
Maar met een ontbloot bovenlijf op een festival staan, brengt uitdagingen met zich mee. “De ene voorbijganger negeert je en de ander betast je”, zegt Joël. “Dat is natuurlijk niet leuk, maar gelukkig hebben we elkaar en weten we waarvoor we het doen. We willen gewoon heel graag het taboe doorbreken.
Want waarom krijgen wij zoveel reacties op onze tepels? En waarom kijkt niemand naar de tepels van personen zonder borsten? Dat zegt denk ik genoeg: de Tepelfloss-act is nog steeds hard nodig.”
“We krijgen naast stomme ook heel veel leuke reacties, hoor”, vult Janneke aan. “Het is voor sommige mensen echt een eye opener of een speelse manier om over het onderwerp na te denken. En hoe mooi is het dat wij dat kunnen bewerkstellingen?”
De queer-community
Inclusieve representatie van de gehele samenleving – met een groot hart voor de queer-community – komt altijd op de één of andere manier om de hoek kijken bij een NAAISTREEK-productie. “We hebben een groot inlevingsvermogen en willen dat iedereen zich gehoord voelt”, zegt Joël. Janneke: “Ik kan niet geloven dat mensen worden afgekeurd aan de hand van hun zijn. Daarom hoop ik dat we iets kunnen bijdragen aan het tolerantielevel van Nederland.”
Acts, acts en nog meer acts
Glory Hole Experience: een pop-up theater omtrent – je verwacht het niet – een heuse glory hole. Uit dat gat komen spraakmakende items tevoorschijn. Later ontstond Tongen met NAAISTREEK. Verkleed als twee grote tongen krioelen Janneke en Joël door het publiek. In de jaren daarna kwamen Chat GPTypen, DRAMABANK, Podiumdans, Studio Tiep Miep en Wensput tot leven. Uiteenlopende acts, met één gemene deler: de kijker uitnodigen tot nadenken, in gesprek gaan met de ander én een moment van stilstand creëren.
Achter de schermen
Een act van NAAISTREEK vraagt om een gedaanteverwisseling. En een gedaanteverwisseling vraagt om het maken van een hele hoop kostuums. “We zijn echte tweedehands schatzoekers”, zegt Joël. Dankzij Jannekes achtergrond in de mode- en maatkleding kan NAAISTREEK van bijna alle hersenspinsels werkelijkheid maken. “We zijn dol op ‘opblitsen’: van niets iets maken of juist van iets, iets anders maken.”
En niet alleen het creëren van kostuums behoort tot het takenpakket achter de schermen.”We doen eigenlijk alles zelf”, zegt Joël. “Administratie, promotie, bellen, mailen, socials: noem maar op. Oh, en we geven ook nog workshops!”
Andermans handen uit de mouwen
Jazeker, ook nog workshops. Janneke en Joël prikkelen vriendengroepen, vrijgezellenfeesten en collega’s op teamuitje om hun eigen creativiteit te ontdekken. “Het is superleuk om een keer niet zelf te fröbelen, maar andere mensen jouw skills te leren”, zegt Joël.De basissen van Tepelflossen maken, Gesamtkunstwerk Photobooth, Duurzaam naaiatelier en Vlaggen maken en inclusiviteit liggen vast, maar iedere workshop wordt op maat gevormd. “Zo krijgt iedere groep een ander eindresultaat.”
Het geven van workshops sluit naadloos aan op het gedachtengoed achter NAAISTREEK, waarin Janneke en Joël het gesprek starten, maar de waarnemers hun eigen verhaal mogen vormgeven.
Janneke + Joël » NAAISTREEK
Hoe werkt NAAISTREEK toch zo aanstekelijk? Oprechtheid. Janneke en Joël doen geen kunstje, maar delen hun persoonlijkheden in de meest pure vorm. “Er is geen verschil meer tussen Janneke en Joël, en NAAISTREEK”, zegt Joël. “Ons privé- en zakelijk leven is één geworden. Alles wat wij persoonlijk vinden, voelen, denken en doen, komt in ons werk tot uiting.”
“We hebben een grote allergie van aannames en vooroordelen”, zegt Janneke. “Onze acts zijn daarom altijd multi-interpretabel. Zo laten we ieders hersenen kraken en gaan mensen nadenken. En als dat nadenken ook nog eens tot een conversatie leidt, zijn we helemaal gelukkig.” Waarom? “Omdat empathie de wereld kan redden.”
