Gepubliceerd:
In dit artikel:
Tekst:
Fotografie:
Wacht, iemand die zich niet als vrouw identificeert in ‘vrouwenblad’ BEP? Dat klopt. Suus is non-binair en voelt zich dus niet thuis in de binaire gendercategorieën man en vrouw. Wel wil hij graag aangesproken worden met de voornaamwoorden hij en hem. Bij Suus is iedereen welkom ongeacht gender en hij doet belangrijke dingen voor onze stad. Daarom wilden we hem graag spreken voor BEP. BEP is er voor iedereen die zich verbonden voelt met de vrouwen van Nijmegen, dus voel je welkom, ook bij ons.
Suus, jij identificeert je als transgender non-binair. Wat valt er allemaal onder een transitie en hoe heeft die van jou eruit gezien?
“Wat er onder een transitie valt is erg persoonlijk. Mensen ervaren op verschillende manieren hun behoeften en identiteit. Bij mij is het eigenlijk heel geleidelijk aan gegaan. Ik wist van jongs af aan: ik ‘doe’ een meisje. Ik had geleerd dat ik een meisje was en ik ‘deed’ de gedragingen en uitingen die daarbij horen. Ik heb altijd het idee gehad dat het me niet paste, dat kan ik het beste als volgt uitleggen. Iemand zegt tegen je: ‘Je hebt schoenmaat 38.’ Eigenlijk weet je zelf wel dat je maat 41 hebt, maar er lijkt geen andere optie te zijn dan in 38 door te lopen en geen vragen te stellen, ook al doet het af en toe pijn. Totdat ik erachter kwam dat er verschillende maten waren en ik mezelf daar ook meer in durfde aan te kijken. Ik identificeerde me als lesbisch, maar dat klopte ook niet helemaal. Want als je lesbisch bent, ben je vrouw en ik voelde me geen vrouw. Toen ik een jaar of 22 was ontdekte ik de dragking community. Dat was de eerste keer dat ik in contact kwam met vrouwpersonen die zich kleden, crossdressen, als man. Dat wordt dan weer uitvergroot in de vorm die ze drag noemen. Dat was voor mij het startpunt om mezelf te gaan onderzoeken. In eerste instantie ging het me alleen om een fysieke verandering. Ik wilde een mastectomie, een borstverwijderende operatie. Ik deed altijd al erg m’n best om m’n borsten te verbergen, ze klopten niet bij hoe ik mijn lichaam zag. Ik heb me rond mijn 33e aangemeld bij de genderpoli van het VUMC. Er moest door allerlei ongemakkelijke onderzoeken vastgesteld worden dat ik genderdysforie had. Dat ik dus dermate ongelukkig was met mijn lichaam om geopereerd te mogen worden. Het heeft mij altijd tegen gestaan, dat je ziek verklaard moet worden om te kunnen worden wie je bent. Het idee van Hizzfit ontstond rond die tijd, want de nazorg was minimaal. Medisch en psychologisch kon ik nog ondersteuning krijgen, maar ik had ergens anders behoefte aan. Ik wilde weten: waar sta ik nu met dat nieuwe lichaam? Wat moet ik eten om weer op gewicht te komen, hoe ga ik naar de sportschool, hoe is de eerste keer in een zwembroek? Antwoorden op die vragen leken niet voor handen. Er bestonden wel lotgenotengroepen, maar ik had behoefte aan een buddy. Iemand die van binnen weet hoe het voelt, die diens eigen proces daarin heeft meegemaakt en die gewoon heel simpel tegen me kan zeggen: als je spierballen wil, dan moet je dit doen.
De artsen die ik zag waren ongetwijfeld goed opgeleid, ze weten over het medische en het psychische aspect, maar niet van het sociaal-emotionele aspect wat ik net omschreef. En volgens mij zit dat hele pakket in een mens en kun je dat niet loskoppelen van elkaar. Met die vragen en dat gemis in mijn hoofd is Hizzfit ontstaan. In januari 2021 heb ik de website gelanceerd, ben ik ermee naar buiten getreden en nu doe ik dit. Queer lifestyle coaching was geboren.”
Je biedt met Hizzfit begeleiding in transities, maar ook meer algemeen in bewegen. Je lijkt daarin een gat op te vullen. Waar ontbreekt het aan in het reguliere fitness voor iemand als jij?
“De commerciële fitness wereld in Nederland is nog steeds gericht op mannen en vrouwen en op gespierd worden en afvallen. Daar ben ik het niet mee eens. Ik vind het persoonlijk nu heel leuk om gespierder te worden, maar voordat ik dat wilde, wilde ik vooral begrijpen: in wat voor lichaam zit ik? En wat kan ik met dat lichaam? Ik werd doodsbenauwd van de spiegels in de sportschool want ik zag de hele tijd mijn borsten. Bij de kleedkamers moet je kiezen tussen man of vrouw en dat wilde ik niet. Ik ga naar de sportschool om aan m’n lichaam te werken, om aan m’n gezondheid te werken, om te ontspannen. Maar ik kreeg er alleen maar stress van.”
Hoe doet Hizzfit dat anders?
“We trainen buiten op een open veld in weer en wind als de cliënt dat wil. Waarom? Geen muren, geen drempels, geen obstakels. Je kan helemaal vrij zijn en je mag volledig ervaren wat je ervaart. HizzFit is ontstaan vanuit mijn behoefte als transgender persoon, maar dat is niet mijn enige doelgroep. Er trainen veel mensen bij mij die zich queer identificeren, mensen die de queer community ondersteunen en met sporten plezier willen beleven, maar ook mensen die om wat voor reden dan ook geen aansluiting vinden bij het reguliere binaire aanbod. Die mensen vormen samen mijn hoofddoelgroep en zijn meer dan welkom.
Ik merk dat mensen het fijn vinden om ‘gewoon’ ergens in mee te gaan. Als wij aan het trainen zijn is er bijvoorbeeld een eindje verderop een groepje kinderen aan het voetballen, er zijn mensen aan het boksen, er komen wat mensen zitten met hun hondje. Dan doet het er niet toe dat je trans of dik of anders bent. Je bent onderdeel van het geheel: al recreërend op een veldje. Er ontstaat echt een community. Iedereen is anders maar iedereen zorgt voor elkaar en ik denk dat dat het allerbelangrijkste is, dat we samen bereiken. Er trainen dus ook mensen bij me die niet queer zijn, maar die de community wel helpen en ondersteunen. Dat kan gewoon allemaal samen: als je met het juiste hart binnenstapt ben je welkom.
Elke maand geef ik een gratis workout sessie. Dat vonden mensen zo gezellig dat ze zich afvroegen of ze niet vaker bij elkaar konden komen. Door corona is er een hoop dicht gegaan. Was er eigenlijk nog wel een plek voor ons? Vrienden van me werken bij café de Opstand en ik heb gevraagd of ik daar iets mocht organiseren. Elke laatste zondag van de maand vindt Qlubhuis daar nu plaats, een queer ontmoetingsplek. Ik bied van alles gratis aan, maar er is ook altijd de mogelijkheid voor mensen om iets te doneren als ze het kunnen missen. Dat geld investeer ik weer in de community. Daarvan bekostig ik bijvoorbeeld een mini queer evenement zoals een expositie of een karaoke tijdens Qlubhuis. Dan kun je gewoon binnenlopen, een drankje doen en elkaar leren kennen.”
Welke rol speelt Nijmegen in Hizzfit? Zou je dit plan overal hebben kunnen uitvoeren of biedt Nijmegen wat extra’s?
“Ik weet niet of je het overal kan doen. Ik weet wel dat ik een van de eersten was. Nijmegen heeft een mate van openheid die ik echt uniek vind. Ik ben maar in mijn eentje en heb eigenlijk alleen social media ingezet om Hizzfit bekendheid te geven. Mensen hadden mijn idee ook níet op kunnen pakken. Maar in Nijmegen ontstaat er dan juist een kettingreactie. Ik heb in anderhalf jaar zoveel nieuwe mensen leren kennen die ook al heel lang in Nijmegen rondlopen en die bij de queer community horen die zich uitgenodigd hebben gevoeld omdat iemand anders zei: dit is leuk. Dat vind ik wel een hele grote kracht van Nijmegen. Tijdens een evenement als de zomerfeesten is er ook echt plek voor de queer community.”
Hoe is het om je als non-binair persoon in Nijmegen te bewegen en heb je daar de afgelopen jaren een verandering in ervaren?
“In mijn eigen sociale bubbel is het heel fijn, maar daarbuiten is het nog wel wat ingewikkeld. Ik ben helaas wel eens uitgescholden en mishandeld en ik ben niet de enige. Ik weet niet wat dat zegt over de stad. Ik heb niet het idee dat Nijmegen mij niet wil beschermen. De queer community is veel zichtbaarder geworden. Met hoe meer we zijn, hoe duidelijker het is dat we blijven. Die verandering heb ik zeker gezien. Ik vind het heel tof om te zien dat plekken als café de Plak en café de Opstand zich buigen over ons en zorgen dat wij een veilige plek hebben. Dat zijn ook twee van de weinige plekken in de stad waar de toiletten genderneutraal zijn. En ze hangen de pride vlag uit of plakken die op hun raam. Dat maakt al dat je je veiliger voelt. Het zijn hele kleine subtiele dingen en die zie ik wel veranderen.”
En lezers van BEP, wat zouden die kunnen bijdragen?
“Je kunt al op kleine schaal wat doen. Om een voorbeeld te noemen: BEP is een magazine voor en door vrouwen, maar ik ben geen vrouw. Wat ik heel tof vond was dat de mensen die me benaderden hun research hadden gedaan en mij op de juiste manier aanspraken. Doe geen aannames, ook al hoor je de naam Suus en denk je daarbij aan een vrouw of zie je aan mijn uiterlijk nog iets wat voor jou vrouwelijk lijkt. Vraag gewoon aan mensen: ‘Hoe mag ik je aanspreken?’ Je hoeft niet meteen op de barricade te gaan staan, het kan echt heel klein zijn. Lange tijd was ik ook een vriendin voor mijn vrienden. Gaandeweg is dat veranderd en mijn vrienden zijn daar geleidelijk aan in mee gegaan. Het is mede door hen dat ik de ruimte heb gevoeld om dit te kunnen doen. Omdat zij me altijd hebben gezien als de persoon die ik ben.”
Suus te Braak (38) is coach, activist, docent, dj, dragking. Hij is de oprichter van Nijmeegse queer initiatieven Hizzfit en Qlubhuis.
HizzFit ontvangt ook donaties voor de Community Care pot. Vanuit deze pot worden activiteiten en acties georganiseerd met en voor de queer community op sociaal, maatschappelijk en individueel niveau.
